Musahipsiz Otman Babalılarda Kimlik Mücadelesi

Main Article Content

Hulusi YILMAZ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü

Atıf: Yilmaz, Hulusi - Çavuş, Merve. "Musahipsiz Otman Babalılarda Kimlik Mücadelesi". Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi /102 (2022): 235-252. .

Zotero Mendeley EN EndNote

Özet

15. yüzyılın önemli dinî simalarından olan Otman Baba, karizmasıyla Rum Abdallarının gönlünü kazanmış ve bölgede ün salmıştır. Yedi sembolizmi ile karakterize olan Otman Baba erkânı, Otman Baba tarafından inşa edilmiştir. Kendinden sonra gelen bağlıları bu erkânı sürdürmeye devam etmişlerdir. 16. yüzyılda Bektaşi tarikatının Balkanlardaki yayılmasına müteakip Babalılar, Bektaşilik içinde erimeye başlamışlardır. Kuzey Bulgaristan’da yoğun olarak yaşayan Musahipsiz Babalılar Şeyh Şücâeddin Veli Ocağının etkisiyle Bektaşi kimliği içinde erimişlerdir. Güney Bulgaristan’da yaşayan Musahipsiz Babalılar ise kendilerini Babalı olarak adlandırmakta ve özgün kimliklerini korumaya devam etmektedirler. Bektaşi kimliğine tepki ile yaklaşmaktadırlar. Babalılar sınırlı bir süre Şücâeddin Veli Ocağına bağlı kalmışlardır. Kolektif belleklerine bakılırsa bu bağlılık Şücâeddin Veli Ocağının 1911 yılından itibaren Bulgaristan’da yapmış olduğu irşat faaliyetleri ile başlamıştır. Şücâeddin Veli Ocağının kendisine bağladığı Otman Babalılar içinde muhalif Baba ve talipler Şücâeddin Veli Ocağına bağlılığı reddetmektedirler. Bunların oluşturduğu grubun musahipsiz Otman Babalılar olduğunu düşünmekteyiz. Babalılar ile Şücâeddin Veli Ocağı arasındaki hiyerarşik ilişki zorunluluk ilişkisi değildir. Babalılar özgün kimliklerini korumak için kendi başlarını okuma stratejisi geliştirerek bağımsızlıklarını koruma çabasındadırlar. Yedi sembolizmi Babalıların özgün erkânlarıdır. Bu erkân kuvvetle muhtemel Otman Baba tarafından Bektaşi tarikatının yayılmacılığına karşı geliştirilmiştir.Çalışmamız kısmen tarihsel verilere kısmen de Edirne/Köşan Çiftliği, Babaeski, Çorlu, Çorlu/Türkgücü köyünde Babalar, Ana-Bacılar, hizmet sahipleri ile yaptığımız mülakat ve katılımcı gözlem verilerine dayanmaktadır.Yedi hizmetli erkânın varlığı ve kimliğin bir parçası olarak kullanımı ile ilgili olarak Otman Baba’nın yaşadığı dönemde Balkanlarda ve Trakya bölgesinde yaşanan dinî-politik olaylar gözden geçirilmiştir. Daha sonra dönemin kaynaklarına; Otman Baba ve Demir Baba Velâyetnamesine bakarak erkânın özgünlüğüne dair işaretler aranmıştır. Son olarak günümüzde yedi erkânlı Babalıların varoluşlarını nasıl inşa ettikleri ve kimlik mücadeleleri yansıtılmaya çalışılmıştır. 

Article Details