Hacıbektaş Veli Müzesi’ndeki Sancak Alemleri

Main Article Content

Gökben AYHAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü
Atıf: Ayhan, Gökben. "Hacıbektaş Veli Müzesi’ndeki Sancak Alemleri". Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi 0/79 (2016): . .

Zotero Mendeley EN EndNote

Özet

Sancak alemleri, işaret, alâmet ve bayrak olarak kullanılan, geçmişten günümüze form ve süsleme özellikleri bakımından değişiklik gösteren milletlerin, tarikatların kendine özgü gelenek ve göreneklerini yansıttığı sembollerden oluşmaktadır. Türk dönemi sancak alemleri, boynuz, lale, ay, ay-yıldız gibi çeşitli sembollerin dışında yazılar ve kimi zamanda bunlara eklenen başta ejder olmak üzere kuş, aslan gibi figürlerin yer aldığı; padişahların, sadrazamların, komutanların ve şeyhlerin simgesel objelerinden biri olarak kullanılmıştır.İlk kez bu makalede,  Hacıbektaş Veli Müzesi’ndeki üçü vitrinde teşhir edilen ve yedisi depoda muhafaza edilmekte olan Hacı Bektâş-ı Veli’nin dergâhında kullanılan toplam on adet sancak aleminin maden türleri, teknikleri, boyutları ve süsleme kompozisyonları bakımından detaylı olarak tanıtılmıştır. Çalışmada, dergâhtaki alemleri yapan ustaların Bektaşi tarikatının inanç ve adetlerini bu objelerin yanı sıra dergâhta kullanılan keşkül, teber gibi eserlerle de ortaya koyduğu saptanmıştır. Ayrıca müzedeki söz konusu eserlerin Osmanlı dönemi sancak alemlerinin yelpazesini de farklı örnekleriyle genişleterek zenginleştirdiği tespit edilmektedir. 

Anahtar Kelimeler:

Hacıbektaş Veli Müzesi, dergâh, sancak alemleri, maden sanatı, ejder figürleri, kitabe, delik işi tekniği

Article Details