ALEVİLİKTE TEVELLÂ ve TEBERRÂ KAVRAMLARI

  • Hüseyin DEDEKARGINOĞLU Dede Garkın Ocağı Dedesi

Öz

Bu makalenin ele aldığı konu tevellâ ve teberrâ kavramsal alanının Alevi çevrelerce hangi anlamıkarşıladığı ve bu anlamın nasıl bir kurgu etrafında bir dizgi oluşturmasıyla şekillenmektedir. Bunagöre temel kaynaklardan yola çıkarak tevellâ ve teberrâya yüklenen anlam içerisinde Aleviler tarafındanverilen anlam açıklıkla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kavramın farklı disiplin ve ilim dallarıncadeğerlendirilmesi tevellâ ve teberrâya kazandırılan anlamın açıklanmasına çalışılmıştır. Çünkü ortakkavramlar, farklı çevrelerin yükledikleri anlamlarla farklılaşmaktadır. Bu bakımdan da ilgili literatürünyüklediği anlam ve Alevi sözlü, yazılı kaynaklarda aktarılan anlam arasındaki farkın anlaşılır şekildebütün açıklığıyla ortaya konulması bir zorunluluktur. Bu sorun, devam ettirildiği sürece, Aleviinanç sisteminin temel dinamiklerinin anlaşılması zorlaşacağı gibi belirsiz hale gelecektir. Öyleysebunca yıldır anlatılan ve takip edilen programın temel kavramları kendi iç anlamına sahip değildiysefarklılaşmanın da neden veya nerede olduğunun da izahı imkânsız hale gelecektir. Bu bakımdan ortakkavramlara yüklenen lügat ve ansiklopedik anlamın oluşturduğu tekdüzelik anlam ve kurgu, ortakmirasın giderek fakirleşmesine yol açacaktır. Sonuç olarak Alevi sözlü ve yazılı kaynaklarda yeraldığı biçim ve içeriğiyle konu ele alınırken aynı zamanda ortak literatürdeki aktarımdan da istifadeedilmiştir. Kelime, kavram ve terim anlamı olarak tevellâ ve teberrânın lügat, ansiklopedi ve temelkaynaklarda kullanımından yola çıkılarak Alevi düşünce içerisindeki anlam çerçevesi kurulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tevellâ, teberrâ, Ehl-i beyt, tecellâ, temennâ
Yayın Tarihi
2020-03-13