KÖPRÜLÜ’DE BİR GÖNÜL OCAĞI: HACET BABA TEKKESİ

  • Fahri MADEN Kastamonu Üniversitesi, FEF, Tarih Bölümü

Öz

Balkanlar Bektaşiliğin yayıldığı önemli coğrafyalardan biridir. İslam’ın Alevi-Bektaşi yorumu XIII.yüzyıldan itibaren bu coğrafyada temsil edilmeye başlamıştır. Köprülü (Veles), Bektaşiliğin yoğunolarak benimsendiği Makedonya bölgesinde yer almaktadır. XVIII. yüzyılın ikinci yarısındaburada faaliyete geçirilen Hacet Baba Tekkesi kasabanın biraz dışında bulunuyordu. 1826 yılındaBektaşilik yasaklandığında bu tekkede yıktırılarak mal varlığı devlet tarafından müsadere edilmişti.Böylece geniş binaları ve müştemilatı ile sadece bir dini inanç merkezi değil, çevre köylerdekiçiftlikleriyle önemli bir tarım ve ziraat merkezi de tarihten silinme tehlikesi yaşamıştır. 1831 yılındaNakşi tekkesine dönüştürülmeye çalışılan Hacet Baba Tekkesi XIX. yüzyılın son çeyreğinde yenidenBektaşilerin idaresine geçmiştir. Bu dönemde ve devam eden yıllarda tekkede Hasan Baba ve oğullarıile Hüseyin Hüsni Erdikut Baba gibi tanınmış simalar postnişinlik yapmıştır. Balkan SavaşlarındaKöprülü (Veles) şehrinin Osmanlı idaresinden çıkmasına kadar canlılığını koruyan Hacet BabaTekkesi’nden günümüze hiçbir iz kalmamıştır. Tekke arazisi üzerinde bugün hastane binası bulunmaktadır.Bu çalışmada Balkanlar’da Bektaşiliğin önemli merkezlerinden biri olan Köprülü HacetBaba Tekkesi’nin tarihi başta arşiv kayıtları olmak üzere ana kaynaklar ve araştırmalar ışığında elealınmıştır. Ayrıca tekkeyle ilgili arşiv belgelerinin orijinal görüntüleri ve günümüz harflerine çevirileriekler kısmında verilmiştir. Bu çalışmanın yapılmasında günümüze hiçbir izi kalmamış HacetBaba Tekkesi’nin tarihi sürecinin daha önce bilimsel bir makalede ele alınmaması etkili olmuştur. Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Makedonya, Köprülü (Veles), Bektaşilik, Hacet Baba.

Yazar Biyografisi

Fahri MADEN, Kastamonu Üniversitesi, FEF, Tarih Bölümü
1979 yılında  Gerze/Sinop’ta doğdu. İlkokul ve lise eğitimini Sinop’ta aldı. 2000 yılında  Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Tarih Öğretmenliği bölümünü  bitirdi. Aynı üniversitede başladığı yüksek lisans eğitimini 2004 yılında  tamamladı. Daha sonra Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde doktora  eğitimine başladı. Bektaşî Tekkelerinin  Kapatılması (1826) ve Bektaşîliğin Yasaklı Yılları adlı doktora tezini hazırlayarak  2010 yılında doktor ünvanını aldı. Halen Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat  Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesidir.
Yayın Tarihi
2020-03-13